Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

De laatste jaren is er veel dynamiek tussen kinderopvang, wetenschap en onderwijs. Dat is mooi om te zien. Van oudsher was (en is) de kinderopvang een sector die ‘leeft’ van het middelbaar beroepsonderwijs. We ademen mbo als het ware. Dat moet vooral zo blijven.

In de Nederlandse kinderopvang is door de jaren heen ongelooflijk veel kennis en ervaring opgedaan over het pedagogisch werken met kinderen. Dat is een van de mooie aspecten van onze sector. Bevlogen professionals bepalen zowel het beeld als de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, die zich tot een van de beste ter wereld mag rekenen. Daar mogen we meer dan trots op zijn. Dus allereerst een dik applaus voor onze pedagogische beroepskrachten. Die altijd honger hebben naar nóg betere kwaliteit, en een bepaalde gulzigheid hebben om steeds weer bij te leren.

Soms komt de aanleiding voor een themanummer uit onverwachte hoek. In dit geval was het een vraag van kinderopvangorganisatie KleurRijk uit Arnhem. Of we in Kindcentrum BBMP aandacht wilden schenken aan hun specifieke structuur van interne besluitvorming, gebaseerd op de sociocratische werkwijze. Ik raakte meteen enthousiast.

Dit nummer van Kindcentrum BBMP gaat grotendeels over de innige samenwerking met onderwijs, integratie met het basisonderwijs zelfs. Onderwijs en kinderopvang vinden elkaar in de behoefte om méér te kunnen betekenen voor kinderen van 0-13 jaar. Dus zij zoeken de samenwerking. Dat kan in losse verbanden, maar ook veel verder gaan.

Marketing in de kinderopvang. Is dat nu nodig? We weten toch allemaal dat ouders het liefst hun kinderdagverblijf dichtbij kiezen, of net eentje verderop. En hooguit bij specifieke opvang, zoals natuur- of sport-bso’s, bereid zijn een stukje verder te bakfietsen.

Ook dit jaar komen we weer met een mooi themanummer over leren en ontwikkelen, in brede zin. Met tal van gevarieerde artikelen en invalshoeken. Maar voordat we ons vaktechnisch verdiepen, stellen we in deze Kindcentrum BBMP eerst een fundamentele vraag: klopt onze professionele basishouding nog wel als het gaat om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen?

De kinderopvang heeft zich een aantal jaren geleden massaal op de babyopvang gestort. Nu, jaren later en net als in echte gezinnen, is de roze wolk er een beetje van af. Vandaar de titel van dit themanummer van Kindcentrum BBMP: wat doen we met de baby?

Samenwerken met jeugdhulp, jeugdzorg en welzijn. Dat is het thema van Kindcentrum BBMP, waarin tal van mensen uit de kinderopvang en daarbuiten hun licht laten schijnen op ‘het zorgkind’. En op hun samenwerking met partners, die ertoe bijdraagt dat zorgkinderen hun plek in reguliere of iets aangepaste kinderopvang kunnen behouden.

Een goede binnenruimte maken op een kinderdagverblijf, peuterverblijf of bso doe je vooral samen. Als directeur, bestuurder of manager bepaal je dat niet in je eentje of alleen met je leverancier. Nee, je gaat voor deskundigheid en overleg. Samen met ervaren interieurontwerpers en samen met je pedagogisch medewerkers.

In deze uitgave van Kindcentrum BBMP zoomen we in op de personeelskrapte in de sector kinderopvang en de omgang daarmee. Geen klaagnummer, want dat we moeilijk medewerkers kunnen vinden en behouden, dat weten we allemaal wel. Zie het eerder als een feestnummer, met tal van voorbeelden en tips over hoe je wél medewerkers kunt vinden, behouden en stimuleren. Dat laatste, stimuleren, dat moet je als moderne werkgever doen en kunnen.

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over opleidingen, jezelf ontwikkelen en – breder – persoonlijke groei. Immers, een opleiding volgen is niet een statisch iets, je confronteert jezelf ook met nieuwe werelden. Waarin je kunt groeien, en tegelijk jezelf tegenkomt tijdens die groei.

Intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang in integrale kindcentra (ikc’s) brengt flinke administratieve uitdagingen met zich mee. In dit nummer van Kindcentrum BBMP zoomen we in op verschillende aspecten daarvan. We bezoeken SCIO Groep en Un1ek, gefuseerde onderwijs/kinderopvang-organisaties die uitgebreid vertellen over hoe hun bestuurders de organisaties managen. Over structuur, taakverdelingen en de rol van ondersteunende diensten.

We hebben veel handen op elkaar gekregen voor het thema van deze Kindcentrum BBMP, leiderschap in de kinderopvang. Het onderwerp leeft, en terecht. Want de meeste lezers van BBMP geven leiding aan kinderopvangorganisaties, groot of klein, of aan delen van een organisatie.

In de kinderopvang leek de afgelopen maanden een bijna weldadige rust te heersen. Deels door een leegloop bij branchepartijen, die zichzelf opnieuw op de rails moeten zetten. Zichzelf opnieuw uitvinden. Personele wisselingen bieden daartoe altijd kansen. Rust was er ook omdat het kabinet Rutte IV was gevallen en iedereen de uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen moest afwachten. Politiek staat alles in de ijskast.

Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen om hun talenten volledig te kunnen ontwikkelen, al bij aanvang van hun leven. Hun ontwikkeling mag niet negatief worden beïnvloed door achtergrond, opleidingsniveau en financiële situatie van de ouders. Kansengelijkheid is de term die we daarvoor hebben bedacht.

Leren en ontwikkelen in allerlei vormen, dat staat in dit themanummer van Kindcentrum BBMP centraal. Lees het als (jezelf) opleiden in brede zin. Bijvoorbeeld via een officiële AD Pep-opleiding, we spreken met de opleidingscoördinator van Fontys. In de opleiding is de T-shaped professional nu meer geïntegreerd in het curriculum.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP veel aandacht voor het binnenklimaat in de kinderopvang. Maar ook voor de laatste stand van zaken in politiek Den Haag, dat worstelt met het thema ‘geld verdienen in de kinderopvang’. Gelukkig zijn er onderzoeksbureaus, waarvan de politiek hoopt dat die een (gouden) ei van Columbus tevoorschijn kunnen toveren.

In dit nummer van kindcentrum BBMP staat op verschillende manieren ‘vertrouwen’ centraal. Vertrouwen in de kinderopvang, het lijkt een vaag begrip. Toch weten we het in deze BBMP heel concreet te maken, door het begrip vanuit verschillende invalshoeken voor kinderopvangprofessionals te belichten.

Kinderopvangorganisaties moeten meer maatregelen nemen om kinderen en medewerkers te beschermen tijdens hete dagen. Die dringende oproep doen de GGD’en, die toezicht houden op de kinderopvang. Hoewel kinderopvanglocaties wettelijk verplicht zijn een hitteprotocol te hebben, zijn die protocollen volgens de GGD in de praktijk vaak te algemeen en onvoldoende toegespitst.

Besturen die leiding geven aan kindcentra staan voor een complexe opgave. Zij werken aan het verbinden van opvang en onderwijs tot een organisatie waar op integrale wijze wordt gewerkt aan de ontwikkeling van kinderen.

Doe 4 november mee met de Nationale Directeurendag Kinderopvang & Basisonderwijs 2026 georganiseerd door het Haags Congres Bureau. Met o.a. Jochen DeVlieghere, Karen Strengers, Kelly Libregts en Paul Leseman. 

Directeur-bestuurder Kinderopvang Zeeuws-Vlaanderen: strategisch verbinder die voortbouwt op een sterke basis en mens & pedagogiek centraal stelt.

Na de zomervakantie van 2026 zijn scholen in het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs voor het eerst aan de slag gegaan met de nieuwe kerndoelen voor Nederlands, rekenen en wiskunde. Die bepalen wat leerlingen moeten leren en moeten het dalende taal- en rekenniveau verbeteren. Ook bepalen ze welke kennis, vaardigheden en ervaringen leerlingen moeten opdoen.

De recent gepubliceerde ‘leidende principes en randvoorwaarden voor inclusief onderwijs’ van de PO-Raad laten zien dat ook het onderwijs steeds meer beweegt richting een inclusieve benadering. Die beweging vraagt om een duurzame samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs.

Per 1 juli 2026 is artikel 12 van de Arbowet gewijzigd. Werkgevers in alle organisaties, groot en klein, moeten hun medewerkers voortaan actief raadplegen over het arbobeleid van de organisatie. Zo moet een structurele dialoog ontstaan over veilig en gezond werken op de groep en op kantoor.

De cao-partijen in de kinderopvang (BMK, BK, CNV en BVOK) hebben afgesproken dat de vergoeding voor woon-werkverkeer per 1 juli 2026 wordt verhoogd naar 0,25 euro per kilometer. Dit is de maximaal onbelaste fiscale vergoeding. De afspraak blijft van kracht gedurende de gehele looptijd van de cao kinderopvang, tot 1 januari 2027.

Onderzoek van vakbonden CNV, FNV, beroepsvereniging PPINK en oudervereniging BOinK onder ruim 1000 pedagogisch professionals en ouders laat zien dat de verruimde inzet van leerlingen in de kinderopvang niet werkt. Het werkt zelfs averechts. De maatregel was bedoeld om het personeelstekort te verlichten, maar pedagogisch professionals verwachten juist meer werkdruk, minder kwaliteit en extra uitstroom.

KindVak 2026 komt eraan: 17, 18 & 19 september in Brabanthallen ’s-Hertogenbosch!
Ontdek exposanten, workshops & trends en ontmoet vakgenoten uit kinderopvang en onderwijs. Nieuw op 17 september: leiderschapscongres met onder anderen Ray Klaassens.

Houders in de kinderopvang op de BES-eilanden moeten aandacht blijven houden voor de verklaringen omtrent het gedrag (VOG’s) en het opleidingsniveau van de beroepskrachten. Dat concludeert de Inspectie van het Onderwijs na een vierde inspectieronde, in 2025.

Op vrijdag 4 september 2026 organiseert Childcare International (CCI) het seminar Schreeuwende jongens, giebelende meisjes. Tijdens deze bijeenkomst in Utrecht staat de gender- en identiteitsontwikkeling van kinderen van 0 tot 12 jaar centraal.

De kwaliteit van de vroegschoolse educatie heeft grote invloed op de ontwikkelkansen van jonge kinderen. Tegelijkertijd ervaren veel gemeenten dat zij minder directe invloed hebben op de vroegschool dan op de voorschool. Het GOAB-ondersteuningstraject heeft daarom de nieuwe handreiking ‘vroegschoolse educatie - samenwerken aan onderwijskansen in groep 1 en 2’gepubliceerd.

De nieuwste rapportages van de landelijke kwaliteitsmonitor kinderopvang (LKK) laten zien dat de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang internationaal gezien hoog blijft. Tegelijkertijd wijzen de onderzoekers op verschillende aandachtspunten. Zo neemt de kwaliteit van opvang in de kinderdagopvang en peuteropvang af. Ook lijkt er minder contact te zijn met ouders in zowel peuter- als gastouderopvang. Tenslotte lijkt het toenemend aantal ‘zorgkinderen’ het beroep van pedagogisch professional zwaarder te maken.

Het ministerie van Financiën heeft alle communicatie en informatie openbaar gemaakt tussen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Financiën (waaronder Dienst Toeslagen) over het nieuwe financieringsstelsel kinderopvang en het wetsvoorstel Wet financiering kinderopvang. Dit naar aanleiding van een WOO-verzoek.

Medewerkers van zorgopleidingen worden geïntimideerd, afgeperst en omgekocht om onterecht stages of examens goed te keuren. Ook bij stagebedrijven in de zorg gaat het regelmatig mis bij de beoordeling van stages en praktijkexamens. Een positief resultaat wordt behaald, zonder dat de daar bijhorende prestatie is geleverd. Daardoor krijgen mensen onterecht een diploma en werken er mensen in de zorg die niet de juiste kennis en vaardigheden hebben. Daarmee is de veiligheid van patiënten in gevaar.

Per 1 juli 2026 gelden de nieuwe kwaliteitseisen voor de gastouderopvang. Deze eisen zijn bedoeld om de kwaliteit van de gastouderopvang verder te versterken. Na eerdere publicatie van vier richtlijnen heeft GGD-GHOR nu ook de laatste richtlijn ‘Veiligheid en gezondheid gastouderopvang’ openbaar gemaakt. Dit zijn alle richtlijnen:

Online media zijn overal, dus ook in de kinderopvang. Hoe begeleid je kinderen en ouders in hun mediagebruik? De MediaDiamant helpt met praktische tips en als gespreksstarter over mediaopvoeding.