Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

De laatste jaren is er veel dynamiek tussen kinderopvang, wetenschap en onderwijs. Dat is mooi om te zien. Van oudsher was (en is) de kinderopvang een sector die ‘leeft’ van het middelbaar beroepsonderwijs. We ademen mbo als het ware. Dat moet vooral zo blijven.

In de Nederlandse kinderopvang is door de jaren heen ongelooflijk veel kennis en ervaring opgedaan over het pedagogisch werken met kinderen. Dat is een van de mooie aspecten van onze sector. Bevlogen professionals bepalen zowel het beeld als de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, die zich tot een van de beste ter wereld mag rekenen. Daar mogen we meer dan trots op zijn. Dus allereerst een dik applaus voor onze pedagogische beroepskrachten. Die altijd honger hebben naar nóg betere kwaliteit, en een bepaalde gulzigheid hebben om steeds weer bij te leren.

Soms komt de aanleiding voor een themanummer uit onverwachte hoek. In dit geval was het een vraag van kinderopvangorganisatie KleurRijk uit Arnhem. Of we in Kindcentrum BBMP aandacht wilden schenken aan hun specifieke structuur van interne besluitvorming, gebaseerd op de sociocratische werkwijze. Ik raakte meteen enthousiast.

Dit nummer van Kindcentrum BBMP gaat grotendeels over de innige samenwerking met onderwijs, integratie met het basisonderwijs zelfs. Onderwijs en kinderopvang vinden elkaar in de behoefte om méér te kunnen betekenen voor kinderen van 0-13 jaar. Dus zij zoeken de samenwerking. Dat kan in losse verbanden, maar ook veel verder gaan.

Marketing in de kinderopvang. Is dat nu nodig? We weten toch allemaal dat ouders het liefst hun kinderdagverblijf dichtbij kiezen, of net eentje verderop. En hooguit bij specifieke opvang, zoals natuur- of sport-bso’s, bereid zijn een stukje verder te bakfietsen.

Ook dit jaar komen we weer met een mooi themanummer over leren en ontwikkelen, in brede zin. Met tal van gevarieerde artikelen en invalshoeken. Maar voordat we ons vaktechnisch verdiepen, stellen we in deze Kindcentrum BBMP eerst een fundamentele vraag: klopt onze professionele basishouding nog wel als het gaat om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen?

De kinderopvang heeft zich een aantal jaren geleden massaal op de babyopvang gestort. Nu, jaren later en net als in echte gezinnen, is de roze wolk er een beetje van af. Vandaar de titel van dit themanummer van Kindcentrum BBMP: wat doen we met de baby?

Samenwerken met jeugdhulp, jeugdzorg en welzijn. Dat is het thema van Kindcentrum BBMP, waarin tal van mensen uit de kinderopvang en daarbuiten hun licht laten schijnen op ‘het zorgkind’. En op hun samenwerking met partners, die ertoe bijdraagt dat zorgkinderen hun plek in reguliere of iets aangepaste kinderopvang kunnen behouden.

Een goede binnenruimte maken op een kinderdagverblijf, peuterverblijf of bso doe je vooral samen. Als directeur, bestuurder of manager bepaal je dat niet in je eentje of alleen met je leverancier. Nee, je gaat voor deskundigheid en overleg. Samen met ervaren interieurontwerpers en samen met je pedagogisch medewerkers.

In deze uitgave van Kindcentrum BBMP zoomen we in op de personeelskrapte in de sector kinderopvang en de omgang daarmee. Geen klaagnummer, want dat we moeilijk medewerkers kunnen vinden en behouden, dat weten we allemaal wel. Zie het eerder als een feestnummer, met tal van voorbeelden en tips over hoe je wél medewerkers kunt vinden, behouden en stimuleren. Dat laatste, stimuleren, dat moet je als moderne werkgever doen en kunnen.

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over opleidingen, jezelf ontwikkelen en – breder – persoonlijke groei. Immers, een opleiding volgen is niet een statisch iets, je confronteert jezelf ook met nieuwe werelden. Waarin je kunt groeien, en tegelijk jezelf tegenkomt tijdens die groei.

Intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang in integrale kindcentra (ikc’s) brengt flinke administratieve uitdagingen met zich mee. In dit nummer van Kindcentrum BBMP zoomen we in op verschillende aspecten daarvan. We bezoeken SCIO Groep en Un1ek, gefuseerde onderwijs/kinderopvang-organisaties die uitgebreid vertellen over hoe hun bestuurders de organisaties managen. Over structuur, taakverdelingen en de rol van ondersteunende diensten.

We hebben veel handen op elkaar gekregen voor het thema van deze Kindcentrum BBMP, leiderschap in de kinderopvang. Het onderwerp leeft, en terecht. Want de meeste lezers van BBMP geven leiding aan kinderopvangorganisaties, groot of klein, of aan delen van een organisatie.

In de kinderopvang leek de afgelopen maanden een bijna weldadige rust te heersen. Deels door een leegloop bij branchepartijen, die zichzelf opnieuw op de rails moeten zetten. Zichzelf opnieuw uitvinden. Personele wisselingen bieden daartoe altijd kansen. Rust was er ook omdat het kabinet Rutte IV was gevallen en iedereen de uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen moest afwachten. Politiek staat alles in de ijskast.

Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen om hun talenten volledig te kunnen ontwikkelen, al bij aanvang van hun leven. Hun ontwikkeling mag niet negatief worden beïnvloed door achtergrond, opleidingsniveau en financiële situatie van de ouders. Kansengelijkheid is de term die we daarvoor hebben bedacht.

Leren en ontwikkelen in allerlei vormen, dat staat in dit themanummer van Kindcentrum BBMP centraal. Lees het als (jezelf) opleiden in brede zin. Bijvoorbeeld via een officiële AD Pep-opleiding, we spreken met de opleidingscoördinator van Fontys. In de opleiding is de T-shaped professional nu meer geïntegreerd in het curriculum.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP veel aandacht voor het binnenklimaat in de kinderopvang. Maar ook voor de laatste stand van zaken in politiek Den Haag, dat worstelt met het thema ‘geld verdienen in de kinderopvang’. Gelukkig zijn er onderzoeksbureaus, waarvan de politiek hoopt dat die een (gouden) ei van Columbus tevoorschijn kunnen toveren.

In dit nummer van kindcentrum BBMP staat op verschillende manieren ‘vertrouwen’ centraal. Vertrouwen in de kinderopvang, het lijkt een vaag begrip. Toch weten we het in deze BBMP heel concreet te maken, door het begrip vanuit verschillende invalshoeken voor kinderopvangprofessionals te belichten.

De nieuwste rapportages van de landelijke kwaliteitsmonitor kinderopvang (LKK) laten zien dat de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang internationaal gezien hoog blijft. Tegelijkertijd wijzen de onderzoekers op verschillende aandachtspunten. Zo neemt de kwaliteit van opvang in de kinderdagopvang en peuteropvang af. Ook lijkt er minder contact te zijn met ouders in zowel peuter- als gastouderopvang. Tenslotte lijkt het toenemend aantal ‘zorgkinderen’ het beroep van pedagogisch professional zwaarder te maken.

Het ministerie van Financiën heeft alle communicatie en informatie openbaar gemaakt tussen het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Financiën (waaronder Dienst Toeslagen) over het nieuwe financieringsstelsel kinderopvang en het wetsvoorstel Wet financiering kinderopvang. Dit naar aanleiding van een WOO-verzoek.

Medewerkers van zorgopleidingen worden geïntimideerd, afgeperst en omgekocht om onterecht stages of examens goed te keuren. Ook bij stagebedrijven in de zorg gaat het regelmatig mis bij de beoordeling van stages en praktijkexamens. Een positief resultaat wordt behaald, zonder dat de daar bijhorende prestatie is geleverd. Daardoor krijgen mensen onterecht een diploma en werken er mensen in de zorg die niet de juiste kennis en vaardigheden hebben. Daarmee is de veiligheid van patiënten in gevaar.

Per 1 juli 2026 gelden de nieuwe kwaliteitseisen voor de gastouderopvang. Deze eisen zijn bedoeld om de kwaliteit van de gastouderopvang verder te versterken. Na eerdere publicatie van vier richtlijnen heeft GGD-GHOR nu ook de laatste richtlijn ‘Veiligheid en gezondheid gastouderopvang’ openbaar gemaakt. Dit zijn alle richtlijnen:

Medewerkers van een kinderdagopvang van KomKids in Schiedam hebben een 1-jarige jongen op donderdag 25 juni 2026 per ongeluk alleen achtergelaten in het pand van het kinderdagverblijf. De ouders kwamen voor een gesloten deur te staan en moesten de hulp van de politie inroepen om de dreumes te bevrijden. Ook een ambulance werd voor de zekerheid opgeroepen.

Op 23 juni 2026 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel verbetering aansluiting beroepsonderwijs arbeidsmarkt (VABA) aangenomen. De wet treedt op 1 augustus 2026 in werking. Voor een deel van de maatregelen geldt overgangsrecht of een latere ingangsdatum. Met deze wet kunnen mbo-instellingen hun onderwijs beter laten aansluiten op wat de student nodig heeft en op wat de (steeds veranderende) arbeidsmarkt vraagt.

Bij een dodelijk verkeersongeluk in Zeeuws-Vlaanderen op de N290 – een tweebaansweg tussen de dorpen Terhole en Vogelwaarde, niet ver van Hulst – zijn op 11 juni 2026 de directeur van basisschool De Warande in Axel en drie kinderen uit groep 8 van deze school overleden. De directeur fietste met een ouder mee als groepsbegeleider tijdens het schoolkamp van groep 8. Drie kinderen zijn zwaargewond opgenomen in het ziekenhuis.

Online media zijn overal, dus ook in de kinderopvang. Hoe begeleid je kinderen en ouders in hun mediagebruik? De MediaDiamant helpt met praktische tips en als gespreksstarter over mediaopvoeding.

Rouw maakt onvermijdelijk deel uit van het onderwijs, maar krijgt nog niet altijd een vaste plek in het arbobeleid. Door rouw structureel te verankeren, ontstaat duidelijkheid en houvast. Door rouw expliciet te verbinden aan arbeidsomstandighedenbeleid, kunnen scholen bijdragen aan duurzaam welzijn, inzetbaarheid en veiligheid van medewerkers én leerlingen.

KindVak 2026 komt eraan: 17, 18 & 19 september in Brabanthallen ’s-Hertogenbosch!
Ontdek exposanten, workshops & trends en ontmoet vakgenoten uit kinderopvang en onderwijs. Nieuw op 17 september: leiderschapscongres met onder anderen Ray Klaassens.

De discussie over zzp’ers in de kinderopvang is vaak fel, maar zelden feitelijk. Krantenkoppen gaan over groei, daling en schijnzelfstandigheid, maar wat zeggen de data werkelijk? Kinderopvang Werkt! was betrokken bij een grootschalig onderzoek dat het mediaframe naast de onderzoeksfeiten legt. De uitkomsten zijn genuanceerder dan het nieuws doet vermoeden.

Het aantal meldingen bij de vertrouwensinspecteurs over de kinderopvang steeg in 2025 opnieuw. Dat ziet de vertrouwensinspectie, ondergebracht bij de onderwijsinspectie, in het jaarlijkse rapport over het aantal binnengekomen dossiers. De dossiers gaan over fysiek en psychisch geweld, seksueel misbruik en seksuele intimidatie, discriminatie en radicalisering.

De algemene ledenvergadering van VTO3, de toezichthoudersvereniging voor kinderopvang en basisonderwijs, heeft in juni 2026 ingestemd met de voordracht van Emmeline Bijlsma als nieuwe uitvoerend bestuurder van de vereniging. Zij start op 1 september 2026 in haar nieuwe functie.

De landelijke kwaliteitsmonitor kinderopvang (LKK) heeft in een nieuwsflits uiteengezet hoe de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang vanaf 2026 zal worden onderzocht en gemonitord. Vanaf dit jaar wisselen grootschalige breedtemetingen en verdiepende dieptemetingen elkaar af.

Vooral voor kinderen met een vve-indicatie kan de overgang naar de basisschool uitdagend zijn. GOAB heeft daarom een handreiking gepubliceerd over de doorgaande lijn van voor- naar vroegschool. De handreiking biedt gemeenten, kinderopvangorganisaties en basisscholen praktische handvatten en inspiratie om de overgang van voorschool naar basisschool soepel en kansrijk te organiseren.

De beweegvaardigheid van leerlingen is hetzelfde als zeven jaar geleden, ondanks corona en de toegenomen schermtijd. Dat blijkt uit de landelijke peiling ‘bewegen en sport einde basisonderwijs 2023-2024’ van de onderwijsinspectie. Steeds meer scholen hebben vakleerkrachten voor bewegingsonderwijs en veel kinderen sporten meerdere keren per week buiten schooltijd.

Op 24 juni 2026 wordt in Venlo het theatercongres gehouden van het Pact van Baarlo over kindontwikkeling. Het is speciaal voor volwassenen die in kinderopvang, onderwijs en bij gemeenten werken met kinderen, jongeren of gezinnen.