Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

In de Nederlandse kinderopvang is door de jaren heen ongelooflijk veel kennis en ervaring opgedaan over het pedagogisch werken met kinderen. Dat is een van de mooie aspecten van onze sector. Bevlogen professionals bepalen zowel het beeld als de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, die zich tot een van de beste ter wereld mag rekenen. Daar mogen we meer dan trots op zijn. Dus allereerst een dik applaus voor onze pedagogische beroepskrachten. Die altijd honger hebben naar nóg betere kwaliteit, en een bepaalde gulzigheid hebben om steeds weer bij te leren.

Soms komt de aanleiding voor een themanummer uit onverwachte hoek. In dit geval was het een vraag van kinderopvangorganisatie KleurRijk uit Arnhem. Of we in Kindcentrum BBMP aandacht wilden schenken aan hun specifieke structuur van interne besluitvorming, gebaseerd op de sociocratische werkwijze. Ik raakte meteen enthousiast.

Dit nummer van Kindcentrum BBMP gaat grotendeels over de innige samenwerking met onderwijs, integratie met het basisonderwijs zelfs. Onderwijs en kinderopvang vinden elkaar in de behoefte om méér te kunnen betekenen voor kinderen van 0-13 jaar. Dus zij zoeken de samenwerking. Dat kan in losse verbanden, maar ook veel verder gaan.

Marketing in de kinderopvang. Is dat nu nodig? We weten toch allemaal dat ouders het liefst hun kinderdagverblijf dichtbij kiezen, of net eentje verderop. En hooguit bij specifieke opvang, zoals natuur- of sport-bso’s, bereid zijn een stukje verder te bakfietsen.

Ook dit jaar komen we weer met een mooi themanummer over leren en ontwikkelen, in brede zin. Met tal van gevarieerde artikelen en invalshoeken. Maar voordat we ons vaktechnisch verdiepen, stellen we in deze Kindcentrum BBMP eerst een fundamentele vraag: klopt onze professionele basishouding nog wel als het gaat om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen?

De kinderopvang heeft zich een aantal jaren geleden massaal op de babyopvang gestort. Nu, jaren later en net als in echte gezinnen, is de roze wolk er een beetje van af. Vandaar de titel van dit themanummer van Kindcentrum BBMP: wat doen we met de baby?

Samenwerken met jeugdhulp, jeugdzorg en welzijn. Dat is het thema van Kindcentrum BBMP, waarin tal van mensen uit de kinderopvang en daarbuiten hun licht laten schijnen op ‘het zorgkind’. En op hun samenwerking met partners, die ertoe bijdraagt dat zorgkinderen hun plek in reguliere of iets aangepaste kinderopvang kunnen behouden.

Een goede binnenruimte maken op een kinderdagverblijf, peuterverblijf of bso doe je vooral samen. Als directeur, bestuurder of manager bepaal je dat niet in je eentje of alleen met je leverancier. Nee, je gaat voor deskundigheid en overleg. Samen met ervaren interieurontwerpers en samen met je pedagogisch medewerkers.

In deze uitgave van Kindcentrum BBMP zoomen we in op de personeelskrapte in de sector kinderopvang en de omgang daarmee. Geen klaagnummer, want dat we moeilijk medewerkers kunnen vinden en behouden, dat weten we allemaal wel. Zie het eerder als een feestnummer, met tal van voorbeelden en tips over hoe je wél medewerkers kunt vinden, behouden en stimuleren. Dat laatste, stimuleren, dat moet je als moderne werkgever doen en kunnen.

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over opleidingen, jezelf ontwikkelen en – breder – persoonlijke groei. Immers, een opleiding volgen is niet een statisch iets, je confronteert jezelf ook met nieuwe werelden. Waarin je kunt groeien, en tegelijk jezelf tegenkomt tijdens die groei.

Intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang in integrale kindcentra (ikc’s) brengt flinke administratieve uitdagingen met zich mee. In dit nummer van Kindcentrum BBMP zoomen we in op verschillende aspecten daarvan. We bezoeken SCIO Groep en Un1ek, gefuseerde onderwijs/kinderopvang-organisaties die uitgebreid vertellen over hoe hun bestuurders de organisaties managen. Over structuur, taakverdelingen en de rol van ondersteunende diensten.

We hebben veel handen op elkaar gekregen voor het thema van deze Kindcentrum BBMP, leiderschap in de kinderopvang. Het onderwerp leeft, en terecht. Want de meeste lezers van BBMP geven leiding aan kinderopvangorganisaties, groot of klein, of aan delen van een organisatie.

In de kinderopvang leek de afgelopen maanden een bijna weldadige rust te heersen. Deels door een leegloop bij branchepartijen, die zichzelf opnieuw op de rails moeten zetten. Zichzelf opnieuw uitvinden. Personele wisselingen bieden daartoe altijd kansen. Rust was er ook omdat het kabinet Rutte IV was gevallen en iedereen de uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen moest afwachten. Politiek staat alles in de ijskast.

Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen om hun talenten volledig te kunnen ontwikkelen, al bij aanvang van hun leven. Hun ontwikkeling mag niet negatief worden beïnvloed door achtergrond, opleidingsniveau en financiële situatie van de ouders. Kansengelijkheid is de term die we daarvoor hebben bedacht.

Leren en ontwikkelen in allerlei vormen, dat staat in dit themanummer van Kindcentrum BBMP centraal. Lees het als (jezelf) opleiden in brede zin. Bijvoorbeeld via een officiële AD Pep-opleiding, we spreken met de opleidingscoördinator van Fontys. In de opleiding is de T-shaped professional nu meer geïntegreerd in het curriculum.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP veel aandacht voor het binnenklimaat in de kinderopvang. Maar ook voor de laatste stand van zaken in politiek Den Haag, dat worstelt met het thema ‘geld verdienen in de kinderopvang’. Gelukkig zijn er onderzoeksbureaus, waarvan de politiek hoopt dat die een (gouden) ei van Columbus tevoorschijn kunnen toveren.

In dit nummer van kindcentrum BBMP staat op verschillende manieren ‘vertrouwen’ centraal. Vertrouwen in de kinderopvang, het lijkt een vaag begrip. Toch weten we het in deze BBMP heel concreet te maken, door het begrip vanuit verschillende invalshoeken voor kinderopvangprofessionals te belichten.

2023 is een historisch jaar voor magazine BBMP. Ons tijdschrift bestaat 15 jaar. Allereerst maakt ons dat natuurlijk dankbaar, voor het vertrouwen dat we al die jaren van de top en het middenkader van (grote en kleine) kinderopvangorganisaties hebben gekregen. Als echt werkveldblad hebben we talloze bijdragen van enthousiaste (en vaak kritische) betrokkenen uit de kinderopvang mogen publiceren. Die stuk voor stuk hebben bijgedragen aan de verdere volwassenwording en professionalisering van de kinderdagopvang, de buitenschoolse opvang en het peuterspeelzaalwerk.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP een keur aan artikelen over ict in de kinderopvang. Leveranciers vertellen over hun aanbod aan de kinderopvang, al dan niet samen met hun afnemers. Innige samenwerking tussen kinderopvangorganisatie en leverancier blijkt altijd een vereiste.

Twee brancheorganisaties in de kinderopvang, BK en BVOK, hebben op 18 mei 2026 tijdens sectoroverleg met het ministerie van SZW aangegeven voorlopig niet langer deel te willen nemen aan overleg met het kabinet. Zij waren in gesprek met SZW over de uitwerking van het benoemen van kinderopvang als ‘dienst voor algemeen economisch belang’ (DAEB) binnen het wetsvoorstel financiering kinderopvang. Volgens BK en BVOK wordt ‘de inbreng vanuit de sector onvoldoende zichtbaar gehoord en verwerkt’.

Uit de ‘International Early Learning and Child Well-being Study’ (IELS) van OESO (2025) blijkt dat er grote verschillen zijn tussen Nederlandse kinderen die aan de basisschool beginnen. ‘Er zijn leerlingen die op vijfjarige leeftijd al sterk ontwikkelde vaardigheden hebben, maar er is ook een groep leerlingen die met veel minder kennis en vaardigheden de kleuterperiode begint’, stellen de onderzoekers.

Scholen spelen een steeds belangrijkere rol in het herkennen en signaleren van kindermishandeling. In drie jaar tijd is het aantal meldingen van scholen bij Veilig Thuis met ruim 1600 meldingen gestegen. Een gevolg daarvan is dat het niet lukt om ze allemaal op tijd te beoordelen.

De Tweede Kamer is op 12 mei 2026 akkoord gegaan met een wetsvoorstel dat werknemers met een flexibel arbeidscontract meer zekerheid moet geven over hun inkomen en uren. De nieuwe regels moeten er ook toe leiden dat mensen sneller een vast contract krijgen.

Het tekort aan stageplekken voor mbo-studenten is in twee jaar tijd meer dan verdubbeld. Bijna 4700 mbo-studenten kunnen op dit moment geen stageplek vinden. Twee jaar geleden ging het nog om een tekort van bijna 1800 plekken. Dat blijkt uit cijfers van SBB, de samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs bedrijfsleven.

Stel het gebruik van een smartphone voor kinderen uit. Met die oproep komen alle Arnhemse scholen en kinderopvangorganisaties én de gemeente. Daarmee is Arnhem de eerste stad in Nederland waar onderwijs, opvang en gemeente gezamenlijk één lijn trekken in een advies over smartphonegebruik onder jongeren.

Per 1 juli 2026 veranderen de regels rondom branche-erkende scholingen voor pedagogisch beleidsmedewerkers/coaches en de gastouderopvang. De mogelijkheid vervalt dan om alleen met een branche-erkende scholing pedagogiek 0-13 jaar te voldoen aan de kwalificatie-eis ‘pedagogisch beleidsmedewerker/coach’ of ‘pedagogisch coach’. Ook voor de functie ‘pedagogisch coach gastouderopvang’ geldt dat alleen een scholing pedagogiek 0-13 jaar niet kwalificeert.

Peuters die thuis een andere taal spreken dan Nederlands hebben veel baat bij een meertalige kinderopvang. Wanneer ze hun thuistaal ook op de opvang gebruiken, wordt hun samenspel met andere kinderen rijker en socialer. Dat blijkt uit onderzoek van taalwetenschapper Anne-Mieke Thieme, die op 8 mei 2026 haar proefschrift heeft verdedigd aan de UvA. Haar belangrijkste aanbeveling: maak ruimte voor meertaligheid in de kinderopvang.

Een goede aansluiting op de arbeidsmarkt is waardevol voor studenten. Zij kunnen dan beter kennismaken met de beroepspraktijk. Om dit te faciliteren zijn diverse mbo-scholen onlangs nieuwe samenwerkingen gestart met bedrijven in hun regio. Waaronder Scalda, mboRijnland, Rijn IJssel en Landstede MBO, signaleert MBO-Today.

Vanaf juli 2026 verandert de manier waarop stroomnetbeheerders hun netcapaciteit verdelen. Tot nu toe reserveerden netbeheerders automatisch ruimte voor kleinverbruikers, zoals scholen en kinderopvanglocaties met een kleinverbruikaansluiting. Op 1 juli 2026 verdwijnt die automatische reservering. Dan geldt er één wachtrij voor klein- én grootverbruikers.

Je kunt akelig nieuws in het leven niet vermijden. Ook kinderen worden via nieuwsuitzendingen, sociale media of gesprekken van volwassenen overspoeld met beangstigende informatie over de wereld om hen heen. Kinderen kunnen zich net als volwassenen angstig en overdonderd voelen door gewelddadige gebeurtenissen, extreme weersomstandigheden of de uitbraak van een virus.

Dit boek uit de serie ‘Wat kun je doen’ kan hierbij helpen. Het behandelt de angsten en stress die kinderen krijgen van de manier waarop gebeurtenissen worden gepresenteerd, en hoe kinderen nieuws kunnen verwerken om goed geïnformeerde mediaconsumenten te worden.

Een arbeidsconflict tussen directeur Emmeline Bijlsma en het bestuur kost de Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) ruim 180.000 euro aan loondoorbetalingen en ontslagvergoeding. De verhoudingen raakten verstoord nadat Bijlsma klaagde over ‘ongepast gedrag’ van een van de bestuurders. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Amsterdam.

De belastingdienst heeft onlangs een datakluis gevonden met bestanden die doorzocht hadden moeten worden voor de parlementaire onderzoeken naar de toeslagenaffaire. Dat doorzoeken gaat nu alsnog gebeuren, schrijven staatssecretarissen Eerenberg (financiën) en Palmen (herstel toeslagen) de Tweede Kamer. Ouders krijgen van de bewindspersonen de verzekering dat dit geen gevolgen heeft voor eerder genomen herstelbesluiten.

Ouders in Nederland blijven over het algemeen zeer tevreden over de kwaliteit van de kinderopvang die zij afnemen. Tegelijkertijd staat de toegankelijkheid onder druk: de wachttijden voor een plek nemen toe, wat voor een deel van de ouders tot nijpende situaties leidt. Dit blijkt uit de zesde meting van de monitor ervaringen kinderopvang, een onderzoek dat Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitvoerde in december 2025.

Het kwaliteitskader bedrijfsvoering kinderopvang is vanaf begin april 2026 beschikbaar. Het kader helpt kinderopvangorganisaties om meer grip te krijgen op hun bedrijfsvoering en beter te sturen op financiën, processen en risico’s.

Het aantal kinderopvangorganisaties dat gebruik maakt van Pedagogische praktijk in Beeld (PiB) is in 2025 toegenomen tot 54. In totaal zijn 6559 kindgroepen beoordeeld. In 2025 werd, net als in 2024, emotionele veiligheid het hoogst beoordeeld. Er zijn kleine afnames bij sociale competentie en overdracht van normen en waarden en er is een kleine toename bij de overige doelen. Dit meldt het Expertisecentrum Kinderopvang.

De aanbieder van warme schoollunches TommyTomato kan een doorstart maken. Het sociale impactbedrijf werd op 1 april 2026 door de rechtbank in Haarlem failliet verklaard. Het bedrijf verzorgde wekelijks warme lunches voor ruim 30.000 kinderen op honderden scholen. Het bedrijf kwam in acute geldproblemen omdat een al beloofde financiering op het laatste moment niet doorging.

Het gezondheidsrisico van speelzand dat voldoet aan de wettelijke eisen is verwaarloosbaar. Alleen bij jarenlang vaak spelen met speelzand dat niet aan de wettelijke limiet voor asbest voldoet, is er mogelijk een gezondheidsrisico. Dat concludeert bureau risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) naar aanleiding van een risicobeoordeling door het RIVM.

Veel kinderen tussen 9 en 13 jaar hebben ooit geweld meegemaakt als slachtoffer, getuige of als pleger. Driekwart van de kinderen zegt dat dit voor hen het geval is, blijkt uit een onderzoek dat onderzoeksbureau Highberg uitvoerde in opdracht van het NOS Jeugdjournaal en de Kindertelefoon onder 637 kinderen.

De Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK) heeft een bijdrage geleverd aan het werkprogramma 2027–2028 van de Onderwijsraad. Met deze inbreng vraagt de BMK nadrukkelijk aandacht voor een fundamenteel uitgangspunt: de ontwikkeling van kinderen is geen opgave van één sector, maar een gezamenlijke pedagogische opdracht.