Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

Soms komt de aanleiding voor een themanummer uit onverwachte hoek. In dit geval was het een vraag van kinderopvangorganisatie KleurRijk uit Arnhem. Of we in Kindcentrum BBMP aandacht wilden schenken aan hun specifieke structuur van interne besluitvorming, gebaseerd op de sociocratische werkwijze. Ik raakte meteen enthousiast.

Dit nummer van Kindcentrum BBMP gaat grotendeels over de innige samenwerking met onderwijs, integratie met het basisonderwijs zelfs. Onderwijs en kinderopvang vinden elkaar in de behoefte om méér te kunnen betekenen voor kinderen van 0-13 jaar. Dus zij zoeken de samenwerking. Dat kan in losse verbanden, maar ook veel verder gaan.

Marketing in de kinderopvang. Is dat nu nodig? We weten toch allemaal dat ouders het liefst hun kinderdagverblijf dichtbij kiezen, of net eentje verderop. En hooguit bij specifieke opvang, zoals natuur- of sport-bso’s, bereid zijn een stukje verder te bakfietsen.

Ook dit jaar komen we weer met een mooi themanummer over leren en ontwikkelen, in brede zin. Met tal van gevarieerde artikelen en invalshoeken. Maar voordat we ons vaktechnisch verdiepen, stellen we in deze Kindcentrum BBMP eerst een fundamentele vraag: klopt onze professionele basishouding nog wel als het gaat om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen?

De kinderopvang heeft zich een aantal jaren geleden massaal op de babyopvang gestort. Nu, jaren later en net als in echte gezinnen, is de roze wolk er een beetje van af. Vandaar de titel van dit themanummer van Kindcentrum BBMP: wat doen we met de baby?

Samenwerken met jeugdhulp, jeugdzorg en welzijn. Dat is het thema van Kindcentrum BBMP, waarin tal van mensen uit de kinderopvang en daarbuiten hun licht laten schijnen op ‘het zorgkind’. En op hun samenwerking met partners, die ertoe bijdraagt dat zorgkinderen hun plek in reguliere of iets aangepaste kinderopvang kunnen behouden.

Een goede binnenruimte maken op een kinderdagverblijf, peuterverblijf of bso doe je vooral samen. Als directeur, bestuurder of manager bepaal je dat niet in je eentje of alleen met je leverancier. Nee, je gaat voor deskundigheid en overleg. Samen met ervaren interieurontwerpers en samen met je pedagogisch medewerkers.

In deze uitgave van Kindcentrum BBMP zoomen we in op de personeelskrapte in de sector kinderopvang en de omgang daarmee. Geen klaagnummer, want dat we moeilijk medewerkers kunnen vinden en behouden, dat weten we allemaal wel. Zie het eerder als een feestnummer, met tal van voorbeelden en tips over hoe je wél medewerkers kunt vinden, behouden en stimuleren. Dat laatste, stimuleren, dat moet je als moderne werkgever doen en kunnen.

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over opleidingen, jezelf ontwikkelen en – breder – persoonlijke groei. Immers, een opleiding volgen is niet een statisch iets, je confronteert jezelf ook met nieuwe werelden. Waarin je kunt groeien, en tegelijk jezelf tegenkomt tijdens die groei.

Intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang in integrale kindcentra (ikc’s) brengt flinke administratieve uitdagingen met zich mee. In dit nummer van Kindcentrum BBMP zoomen we in op verschillende aspecten daarvan. We bezoeken SCIO Groep en Un1ek, gefuseerde onderwijs/kinderopvang-organisaties die uitgebreid vertellen over hoe hun bestuurders de organisaties managen. Over structuur, taakverdelingen en de rol van ondersteunende diensten.

We hebben veel handen op elkaar gekregen voor het thema van deze Kindcentrum BBMP, leiderschap in de kinderopvang. Het onderwerp leeft, en terecht. Want de meeste lezers van BBMP geven leiding aan kinderopvangorganisaties, groot of klein, of aan delen van een organisatie.

In de kinderopvang leek de afgelopen maanden een bijna weldadige rust te heersen. Deels door een leegloop bij branchepartijen, die zichzelf opnieuw op de rails moeten zetten. Zichzelf opnieuw uitvinden. Personele wisselingen bieden daartoe altijd kansen. Rust was er ook omdat het kabinet Rutte IV was gevallen en iedereen de uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen moest afwachten. Politiek staat alles in de ijskast.

Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen om hun talenten volledig te kunnen ontwikkelen, al bij aanvang van hun leven. Hun ontwikkeling mag niet negatief worden beïnvloed door achtergrond, opleidingsniveau en financiële situatie van de ouders. Kansengelijkheid is de term die we daarvoor hebben bedacht.

Leren en ontwikkelen in allerlei vormen, dat staat in dit themanummer van Kindcentrum BBMP centraal. Lees het als (jezelf) opleiden in brede zin. Bijvoorbeeld via een officiële AD Pep-opleiding, we spreken met de opleidingscoördinator van Fontys. In de opleiding is de T-shaped professional nu meer geïntegreerd in het curriculum.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP veel aandacht voor het binnenklimaat in de kinderopvang. Maar ook voor de laatste stand van zaken in politiek Den Haag, dat worstelt met het thema ‘geld verdienen in de kinderopvang’. Gelukkig zijn er onderzoeksbureaus, waarvan de politiek hoopt dat die een (gouden) ei van Columbus tevoorschijn kunnen toveren.

In dit nummer van kindcentrum BBMP staat op verschillende manieren ‘vertrouwen’ centraal. Vertrouwen in de kinderopvang, het lijkt een vaag begrip. Toch weten we het in deze BBMP heel concreet te maken, door het begrip vanuit verschillende invalshoeken voor kinderopvangprofessionals te belichten.

2023 is een historisch jaar voor magazine BBMP. Ons tijdschrift bestaat 15 jaar. Allereerst maakt ons dat natuurlijk dankbaar, voor het vertrouwen dat we al die jaren van de top en het middenkader van (grote en kleine) kinderopvangorganisaties hebben gekregen. Als echt werkveldblad hebben we talloze bijdragen van enthousiaste (en vaak kritische) betrokkenen uit de kinderopvang mogen publiceren. Die stuk voor stuk hebben bijgedragen aan de verdere volwassenwording en professionalisering van de kinderdagopvang, de buitenschoolse opvang en het peuterspeelzaalwerk.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP een keur aan artikelen over ict in de kinderopvang. Leveranciers vertellen over hun aanbod aan de kinderopvang, al dan niet samen met hun afnemers. Innige samenwerking tussen kinderopvangorganisatie en leverancier blijkt altijd een vereiste.

Soms word je bij het maken van een thema­ nummer ingehaald door actuele ontwikke­ lingen. Zoals bij het thema ‘Werken met teams’ in deze Kindcentrum BBMP. Het is een prachtig nummer, met onderwerpen als: hoe creëer je goed functionerende teams, hoe zorg je voor psychologische vei­ ligheid voor je medewerkers, hoe ga je om met ziekteverzuim, hoe verweer je je tegen een roddelcultuur? Zeer lezenswaardig.

Een leven lang leren, STAP-budgetten, interne cursussen. En interne externe cursussen of juist externe interne cursussen. De mogelijkheden om je te scholen in de kinderopvang zijn anno 2022 overweldigend. We blijken echt gepassioneerde (bij)scholers.

Recent wetenschappelijk onderzoek naar de Nederlandse en buitenlandse kinderopvang heeft ons meer geleerd over de pedagogische kwaliteit van de kinderopvang, de effecten van kinderopvang op de ontwikkeling van kinderen en de professionalisering van de sector.

"We willen allemaal graag dat onze kinderen zich goed in hun vel voelen, het gevoel hebben dat ze er mogen zijn, zoals ze zijn, met hun eigenheden. We willen het contentement in hun ogen zien blinken. Maar hoe moet dat in deze gefragmenteerde wereld, waarin vele jongeren moeite hebben met het antwoord op de eenvoudige maar existentiële vraag: wie ben ik? En wat is mijn plek? Uit de vele gesprekken die ik met ouders had, blijkt dat deze thema’s - die in dit boek aan de orde zijn - ook hen vandaag sterk bezig houden en vaak in verwarring brengen", schrijft Michel Vandenbroeck in De blik van de Yeti, dat inmiddels toe is aan de 8e druk. 

De buitenschoolse opvang (bso) kan meer betekenen voor kinderen, ouders en de samenleving dan nu het geval is. In een nieuw advies pleit de Kinderopvangraad voor een bso die meer en meer uitgroeit tot een plek waar kinderen zich breed kunnen ontwikkelen. In het advies onderzoekt de Kinderopvangraad wat daarvoor nodig is.

Leerkrachten van groep 1 en 2 nemen vaak een eigen positie in in het lerarenteam. Om inzicht te krijgen in hoe zij hun werk beleven en hoe ze hun professionalisering zien, heeft het Kohnstamm Instituut een onderzoek laten uitvoeren, als aanvulling op het internationale onderzoek TALIS 2024.

De 66-jarige B. uit Almere die als uitzendkracht werkte op een kinderdagverblijf in Amsterdam wordt ervan verdacht daar twee kinderen onzedelijk te hebben betast. In totaal zouden dertien kinderen slachtoffer zijn van de man, die al op 26 november 2025 is opgepakt nadat een vader van een meisje van twee jaar oud aangifte had gedaan.

Onderwijs, kinderopvang en gemeenten kunnen in gezamenlijkheid veel uitdagingen oppakken. Begin april komen 350 professionals uit deze sectoren bijeen om inzichten te delen, nieuwe ideeën op te doen en samen te werken aan toekomstbestendige oplossingen voor huisvesting, financiering, organisatie en duurzaamheid in kinderopvang en onderwijs.

Door het personeelstekort in de kinderopvang is er veel aandacht voor het ‘boeien en binden’ van pedagogisch professionals. Uit landelijk onderzoek in 2025 van FNV, CNV en PPINK onder pedagogisch professionals in de kinderopvang blijkt onder andere dat medewerkers meer zeggenschap willen over diverse aspecten van hun werk, zoals de kwaliteit van de opvang en het ontwikkelen van beleid. Een gebrek aan tijd en zich niet serieus of gehoord voelen door de werkgever, belemmeren dit.

Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het vergroten van gelijke kansen voor jonge kinderen. Zij voeren beleid voor onderwijsachterstanden (OAB), voor- en vroegschoolse educatie (vve) en kinderopvang. De Inspectie van het Onderwijs onderzocht bij negentien gemeenten hoe zij deze beleidsterreinen met elkaar verbinden in hun beleidsdocumenten.

In de kinderopvang blijft de balans tussen vraag en aanbod van personeel uit evenwicht, meldt Kinderopvang werkt!. De branche is in 2025 gegroeid en de instroom van medewerkers ligt boven de uitstroom, maar de krapte op de arbeidsmarkt blijft bestaan. Dat zien we terug in een oplopend aantal vacatures gedurende de afgelopen jaren.

Op 12 december 2025 hebben alle betrokken partijen bij het protocol veilig slapen in de kinderopvang de eerste ervaringen geëvalueerd van het vernieuwde protocol. Daarna volgde op 4 februari 2026 een extra overleg met betrokkenen uit de gastouderopvang. Op basis van de gesprekken en signalen uit de praktijk is besloten het protocol te verbeteren.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) hebben een vernieuwde handreiking sociaal medische indicatie (SMI) gepubliceerd. Aanleiding voor de herziening waren de onwenselijke verschillen in de uitvoering van SMI tussen gemeenten. Deze verschillen zetten de toegankelijkheid van de SMI onder druk en leidden tot ongelijkheid in kansen.

De twee ondernemers die voor de rechter stonden om hun rol in het Stint-ongeluk in september 2018 in Oss, dat aan vier kinderen het leven kostte, ontlopen celstraffen. De rechtbank van Den Bosch acht ze niet verantwoordelijk voor het dodelijke ongeluk, omdat niet bewezen kan worden dat de Stint onveilig was. De ondernemers zijn wel schuldig aan valsheid in geschrifte, maar krijgen daarvoor geen straf.

Werk mee aan een wetenschappelijk onderzoek naar de pedagogisch coach in de kinderopvang! Er is nog weinig bekend over de coach, hoe hij/zij werkt, en wat de ervaringen zijn van de pedagogisch professionals die gecoacht worden.

Werken in de kinderopvang is prachtig werk. Iedere dag draag je bij aan de ontwikkeling van jonge kinderen, aan hun veiligheid en hun toekomst. Tegelijkertijd weten we dat het werk ook uitdagend kan zijn. Personeelstekorten, hoge werkdruk en veranderende verwachtingen maken dat de branche voortdurend in beweging is.

Regeringspartijen D66, CDA en VVD willen volgens het regeerakkoord van het nieuwe kabinet Jetten de onderwijsbezuinigingen volledig terugdraaien. Premier Rob Jetten (D66) meldt daarover bij de presentatie van het coalitieakkoord op 30 januari 2026: ‘Elk kind, elke student verdient het beste onderwijs. Met leraren die worden gezien en gesteund. Want wie investeert in onderwijs, investeert tegelijk in vrijheid, kansen en de kracht van onze economie.’

BLOS kinderopvang, Kinderopvang Zonnekinderen en Zein International Childcare dragen vanaf 17 november 2025 een nieuwe naam: Basker kinderopvang.

Een groot deel van ons leven bestaat uit communicatie, maar dit betekent niet dat communiceren makkelijk is. Zeker niet met kinderen en helemaal niet als zij zich in een lastige situatie bevinden.

Werk mee aan een wetenschappelijk onderzoek naar de pedagogisch coach in de kinderopvang! Er is nog weinig bekend over de coach, hoe hij/zij werkt, en wat de ervaringen zijn van de pedagogisch professionals die gecoacht worden.

De landsadvocaat heeft een advies uitgebracht over de vraag of met het nieuwe financieringsstelsel voor kinderopvang zoals opgenomen in een conceptwetsvoorstel, sprake is van staatssteun. En of deze staatssteun rechtmatig kan worden verstrekt door kinderopvang te beschouwen als dienst van algemeen economisch belang (DAEB). Het advies is door demissionair staatssecretaris Nobel (SZW) naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het AD meldt op basis van eigen onderzoek dat verschillende soorten speelzand – afkomstig uit China – mogelijk asbest bevatten. Demissionair staatssecretaris Tielen (jeugd, preventie en sport) wil de verkoop van speelzand echter nog niet aan banden leggen. Terwijl zijn Belgische collega Beenders (consumentenzaken) de producten juist wel uit de winkels wil hebben.

Werk jij dagelijks met kinderen van 0–7 jaar? Dan weet je hoe belangrijk samenwerking is: met collega’s, ouders en andere professionals. Het HJK Congres: Samen werkt! op 8 april 2026 is speciaal voor kinderopvangprofessionals zoals jij.

Wereldwijd is een grote terugroepactie gaande van poedermelk voor baby’s. Sommige producten bevatten mogelijk te veel cereulide, een giftige stof die hevig braken en diarree kan veroorzaken. De mogelijke aanwezigheid van cereulide ligt boven de recent aangescherpte Europese gezondheidskundige grenswaarde.

Voor scholen is een nieuwe handreiking verschenen over hoe je succesvol vorm kunt geven aan het programma school en omgeving. In de handreiking zijn de lessen gebundeld die de afgelopen drie jaar met dit programma zijn opgedaan door het ministerie van OCW, de Gelijke Kansen Alliantie en scholen zelf.